Αποτίμηση δραστηριότητας - εταιρείας - μετοχής - δικαιώματος. Επιστημονικές τεχνικές και ποια επιλέγεται με βάση τα δεδομένα.
Υπολογίζουμε, αξιολογουμε, εκτιμούμε - Αποτίμηση εταιρείας/δραστηριοτητας - έννοιες, τεχνικές, αποτέλεσμα, συμπέρασμα.
Υπάρχουν πολλές μέθοδοι για να υπολογιστεί η αξία μιας εταιρείας και, κατ’ επέκταση, η τιμή της μετοχής της όταν είναι εισηγμένη στο χρηματιστήριο.
Οι βασικές μέθοδοι αποτίμησης
1. Αποτίμηση με βάση τον δείκτη P/E
Ο δείκτης P/E δείχνει πόσες φορές τα ετήσια καθαρά κέρδη πληρώνει η αγορά για μια εταιρεία.
Παράδειγμα:
Μέσο P/E αγοράς: 18
Καθαρά κέρδη εταιρείας: 3 εκατ. ευρώ
Τότε:
�
Άρα η εταιρεία αποτιμάται περίπου στα 54 εκατ. ευρώ.
2. Αποτίμηση με βάση τον δείκτη EV/EBITDA
Ο δείκτης EV/EBITDA χρησιμοποιείται επίσης ευρέως γιατί λαμβάνει υπόψη και τον δανεισμό.
Παράδειγμα:
EV/EBITDA αγοράς: 11
EBITDA εταιρείας: 5 εκατ. ευρώ
Καθαρός δανεισμός: 8 εκατ. ευρώ
Υπολογισμός Enterprise Value:
�
Στη συνέχεια:
�
Άρα η αξία της εταιρείας είναι περίπου 47 εκατ. ευρώ.
Πού βρίσκεται το πρόβλημα;
Οι μέσοι δείκτες της αγοράς δεν αποτυπώνουν πάντα την πραγματική αξία μιας εταιρείας.
Για παράδειγμα:
Οι τεχνολογικές εταιρείες συνήθως διαπραγματεύονται με υψηλότερα P/E.
Μια εταιρεία μπορεί να διαθέτει ακίνητα ή μεγάλες επενδύσεις που έχουν αξία αλλά δεν αποφέρουν ακόμη κέρδη.
Εταιρείες με υψηλά διαθέσιμα (θετικό ταμείο) συχνά φαίνονται «φθηνές» επειδή τα μετρητά δεν αυξάνουν σημαντικά την κερδοφορία.
Σε τέτοιες περιπτώσεις χρησιμοποιείται η μέθοδος:
SOTP (Sum Of The Parts)
δηλαδή:
«Άθροισμα των επιμέρους αξιών»
Πώς λειτουργεί η μέθοδος SOTP
Ας υποθέσουμε ότι η εταιρεία Α’ είναι holding και κατέχει:
65% της εταιρείας Β’
55% της εταιρείας Γ’
35% της εταιρείας Δ’
Επιπλέον διαθέτει καθαρό ταμείο 7 εκατ. ευρώ
Βήμα 1: Αποτίμηση της Β’
Αν η Β’ αξίζει 60 εκατ. ευρώ:
�
Η συμμετοχή της Α’ αξίζει 39 εκατ. ευρώ.
Βήμα 2: Αποτίμηση της Γ’
Αν η Γ’ αξίζει 30 εκατ. ευρώ:
�
Η συμμετοχή της Α’ αξίζει 16,5 εκατ. ευρώ.
Βήμα 3: Αποτίμηση της Δ’
Αν η Δ’ αξίζει 45 εκατ. ευρώ:
�
Η συμμετοχή της Α’ αξίζει 15,75 εκατ. ευρώ.
Συνολική αποτίμηση της Α’
Προσθέτουμε:
τις αξίες των συμμετοχών
το καθαρό ταμείο
�
Άρα η εταιρεία Α’ αποτιμάται στα 78,25 εκατ. ευρώ.
Αν υπάρχει δανεισμός αντί για ταμείο
Αν η Α’ είχε καθαρό δανεισμό 12 εκατ. ευρώ αντί για θετικό ταμείο:
�
Η αποτίμηση πέφτει στα 59,25 εκατ. ευρώ.
Γιατί είναι σημαντική η μέθοδος SOTP
Η μέθοδος βοηθά να φανεί η «κρυμμένη αξία» μιας εταιρείας, ειδικά όταν:
διαθέτει θυγατρικές,
έχει ακίνητα,
ή κατέχει σημαντικά περιουσιακά στοιχεία που δεν αποτυπώνονται στα κέρδη.
Γι’ αυτό αρκετές εισηγμένες εταιρείες:
πωλούν περιουσιακά στοιχεία,
ή εισάγουν θυγατρικές τους στο χρηματιστήριο,
ώστε η αγορά να αναγνωρίσει υψηλότερη αξία.
Παράδειγμα χρηματιστηριακής αποτίμησης
Αν η εταιρεία Α’ αποτιμάται στο χρηματιστήριο με 140 εκατ. ευρώ και μόνο η συμμετοχή της στη Β’ αξίζει 85 εκατ. ευρώ, τότε:
�
Αυτό σημαίνει ότι όλη η υπόλοιπη δραστηριότητα της Α’ αποτιμάται από την αγορά μόλις στα 55 εκατ. ευρώ.
Τι σημαίνει το EV, EBITDA, EV/EBITDA ;
Τι είναι το EV :
Enterprise Value (Εταιρική Αξία / Οικονομικά)
Στα χρηματοοικονομικά, το EV είναι ένας δείκτης που μετράει τη συνολική αξία μιας επιχείρησης, λειτουργώντας ως μια πιο ολοκληρωμένη εναλλακτική της κεφαλαιοποίησης (Market Cap).
Στην ουσία, δείχνει πόσα χρήματα θα χρειαζόταν θεωρητικά κάποιος για να αγοράσει ολόκληρη την εταιρεία, καθώς συνυπολογίζει το χρέος και αφαιρεί τα μετρητά της.
Τι είναι το EV/ebitda :
Το EV/EBITDA (Enterprise Value προς EBITDA) είναι ένας από τους πιο σημαντικούς και δημοφιλείς δείκτες που χρησιμοποιούν οι αναλυτές και οι επενδυτές στα χρηματοοικονομικά για να αξιολογήσουν αν μια μετοχή ή μια εταιρεία είναι ακριβή ή φθηνή.
Στην ουσία, δείχνει πόσες φορές τα ετήσια λειτουργικά της κέρδη "πληρώνει" κάποιος για να αγοράσει ολόκληρη την επιχείρηση.
Ας το αποδομήσουμε στα δύο συνθετικά του για να καταλάβουμε ακριβώς πώς λειτουργεί:
1. EV (Enterprise Value - Εταιρική Αξία)
Είναι το συνολικό θεωρητικό κόστος για την εξαγορά μιας εταιρείας. Δεν κοιτάμε μόνο την τιμή των μετοχών της στο χρηματιστήριο (Κεφαλαιοποίηση), αλλά και τι κουβαλάει μαζί της:
EV=Κεφαλαιοποιˊηση+Συνολικοˊ Χρεˊος−Μετρηταˊ
Απλό παράδειγμα: Αν αγοράσεις ένα σπίτι που κάνει €100.000 (Κεφαλαιοποίηση), αλλά έχει και ένα στεγαστικό δάνειο €50.000 (Χρέος), στην πραγματικότητα το σπίτι σού κοστίζει €150.000. Αν όμως μέσα στο χρηματοκιβώτιο του σπιτιού έχει €10.000 μετρητά, το τελικό σου κόστος (EV) είναι €140.000.
2. EBITDA (Λειτουργικά Κέρδη)
Είναι τα κέρδη της εταιρείας από την καθαρή δραστηριότητά της, πριν αρχίσουν να αφαιρούνται τα λογιστικά και τα κρατικά έξοδα. Σημαίνει: Κέρδη προ Φόρων, Τόκων και Αποσβέσεων. Μας δείχνει πόσο καλά παράγει χρήμα ο "κινητήρας" της εταιρείας στην καθημερινότητά του.
Πώς ερμηνεύεται το αποτέλεσμα;
Όταν διαιρέσουμε αυτά τα δύο μεγέθη, παίρνουμε έναν πολλαπλασιαστή (π.χ. 6x ή 12x).
Χαμηλό EV/EBITDA (συνήθως κάτω από 10x): Μπορεί να σημαίνει ότι η εταιρεία είναι υποτιμημένη (φθηνή), άρα αποτελεί μια καλή επενδυτική ευκαιρία, ή ότι αντιμετωπίζει σοβαρά προβλήματα που κρατούν την αξία της χαμηλά.
Υψηλό EV/EBITDA: Μπορεί να σημαίνει ότι η εταιρεία είναι υπερτιμημένη (ακριβή), ή ότι οι επενδυτές περιμένουν τεράστια ανάπτυξη στο μέλλον, οπότε δέχονται να πληρώσουν "καπέλο" σήμερα.
Γιατί προτιμάται από το κλασικό P/E (Price to Earnings);
Το κλασικό P/E (Τιμή προς Κέρδη) μερικές φορές "λέει ψέματα". Το EV/EBITDA θεωρείται πιο αξιόπιστο επειδή:
Αγνοεί το χρέος: Επιτρέπει τη σύγκριση δύο εταιρειών με τελείως διαφορετική κεφαλαιακή διάρθρωση (π.χ. μία εταιρεία που έχει πολλά δάνεια με μία που δεν έχει καθόλου).
Αγνοεί τη φορολογία: Διαφορετικές χώρες έχουν διαφορετικούς φορολογικούς συντελεστές. Το EBITDA δείχνει την κερδοφορία πριν τους φόρους, κάνοντας τη σύγκριση διεθνών εταιρειών πιο δίκαιη.
Χρυσός Κανόνας: Ποτέ δεν συγκρίνουμε το EV/EBITDA μιας εταιρείας τεχνολογίας (που συνήθως είναι υψηλό, π.χ. 25x) με το EV/EBITDA μιας βιομηχανίας ή μιας εταιρείας super market (που είναι χαμηλό, π.χ. 6x). Η σύγκριση πρέπει να γίνεται πάντα με άλλες εταιρείες του ίδιου κλάδου.
Ενα πρακτικό παράδειγμα υπολογισμού του δείκτη EV/EBITDA για μια υποθετική εταιρεία :
Ας δούμε λοιπόν ένα καθαρό, πρακτικό παράδειγμα για να καταλάβεις ακριβώς πώς λειτουργούν τα μαθηματικά πίσω από τον δείκτη.
Ας υποθέσουμε ότι εξετάζουμε μια υποθετική ελληνική εταιρεία παραγωγής καφέ, την "Καφεκοπτεία Άλφα", και θέλουμε να υπολογίσουμε τον δείκτη EV/EBITDA για να δούμε αν αξίζει να επενδύσουμε.
Βήμα 1: Συλλογή των Δεδομένων
Κοιτάζοντας τις οικονομικές καταστάσεις της εταιρείας και το ταμπλό του χρηματιστηρίου, βρίσκουμε τα εξής στοιχεία:
Τρέχουσα τιμή μετοχής: €5
Συνολικός αριθμός μετοχών: 10.000.000 μετοχές
Συνολικό Χρέος (Τραπεζικά δάνεια): €20.000.000
Μετρητά στο ταμείο της: €5.000.000
EBITDA (Λειτουργικά κέρδη έτους): €13.000.000
Βήμα 2: Υπολογισμός του EV (Enterprise Value)
Πριν βρούμε τον τελικό δείκτη, πρέπει να υπολογίσουμε την πραγματική "αξία" της επιχείρησης.
Κεφαλαιοποίηση (Market Cap): Πόσο κοστίζουν όλες οι μετοχές μαζί στο χρηματιστήριο;
Market Cap=10.000.000 μετοχεˊς×5€=50.000.000€
Enterprise Value (EV): Προσθέτουμε το χρέος (γιατί αν την αγοράσουμε, θα πρέπει να το πληρώσουμε) και αφαιρούμε τα μετρητά (γιατί θα γίνουν δικά μας).
EV=Market Cap+Χρεˊος−Μετρηταˊ
EV=50.000.000€+20.000.000€−5.000.000€=65.000.000€
Η συνολική οικονομική αξία της εταιρείας (EV) είναι λοιπόν €65.000.000.
Βήμα 3: Υπολογισμός του Δείκτη EV/EBITDA
Τώρα διαιρούμε το EV με το EBITDA που μας έδωσε η εταιρεία (€13.000.000):
EBITDAEV=13.000.000€65.000.000€=5x
Το αποτέλεσμα είναι 5x (ή 5 φορές).
Τι σημαίνει αυτό το "5x" στην πράξη;
Σημαίνει ότι αν αγόραζες σήμερα ολόκληρη την "Καφεκοπτεία Άλφα" (πληρώνοντας τις μετοχές της και αναλαμβάνοντας τα χρέη της), θα χρειαζόσουν 5 χρόνια λειτουργικών κερδών (EBITDA) για να αποσβέσεις το κόστος της αγοράς σου.
Είναι καλό ή κακό το 5x;
Αν ο μέσος όρος του κλάδου του καφέ/τροφίμων στην αγορά είναι 8x, τότε η "Καφεκοπτεία Άλφα" με 5x θεωρείται φθηνή (υποτιμημένη), άρα ίσως είναι μια καλή ευκαιρία για αγορά.
Αν όμως οι ανταγωνιστές της παίζουν στο 4x, τότε η Άλφα θεωρείται ελαφρώς ακριβή για τα δεδομένα του κλάδου της.
