Μειώνονται τα κέρδη ΑΠΕ φωτοβολταϊκών
Ναι, τα κέρδη των φωτοβολταϊκών σταθμών ισχύος έως 500 kW μειώνονται σημαντικά, και μάλιστα ο κλάδος των μικρομεσαίων παραγωγών αντιμετωπίζει έντονη οικονομική πίεση. Σε πολλές περιπτώσεις, οι απώλειες εσόδων κατά τους ανοιξιάτικους και καλοκαιρινούς μήνες αγγίζουν ή και ξεπερνούν το 60% με 70%.
Οι λόγοι πίσω από αυτή τη μείωση δεν οφείλονται στην κακή απόδοση των πάνελ, αλλά στον τρόπο που λειτουργεί πλέον η αγορά ενέργειας στην Ελλάδα. Οι κύριες αιτίες είναι οι εξής:
1. Οι Περικοπές Παραγωγής (Curtailment)
Λόγω της τεράστιας διείσδυσης των ΑΠΕ στο δίκτυο, τις ώρες της μεγάλης ηλιοφάνειας (κυρίως μεσημεριανές ώρες), η παραγωγή ρεύματος ξεπερνά κατά πολύ τη ζήτηση της χώρας. Επειδή το ηλεκτρικό δίκτυο δεν μπορεί να αποθηκεύσει αυτή την ενέργεια, ο ΑΔΜΗΕ και ο ΔΕΔΔΗΕ δίνουν εντολές περικοπής (αναγκαστικό «σβήσιμο» των πάρκων).
Τα πάρκα των 500 kW, τα οποία συνήθως δεν διαθέτουν δικές τους μπαταρίες, χάνουν πολύτιμες ώρες παραγωγής και η ενέργεια αυτή απλώς πάει χαμένη, χωρίς να αποζημιώνεται.
2. Μηδενικές και Αρνητικές Τιμές στη Χονδρική
Όταν η προσφορά «πράσινης» ενέργειας είναι τεράστια και η ζήτηση χαμηλή, η τιμή του ρεύματος στο Χρηματιστήριο Ενέργειας πέφτει στο μηδέν ή παίρνει ακόμη και αρνητικές τιμές. Για τα πάρκα που είναι εκτεθειμένα στην αγορά (ή ανάλογα με τη σύμβαση λειτουργικής ενίσχυσης που διαθέτουν), οι ώρες αυτές μεταφράζονται σε μηδενικά έσοδα, παρά το γεγονός ότι ο ήλιος λάμπει και το πάρκο παράγει στο μέγιστο.
3. Έλλειψη Υποδομών Αποθήκευσης (Μπαταριών)
Η εγκατάσταση μεγάλων συστημάτων αποθήκευσης (μπαταριών) στο εθνικό δίκτυο προχωρά με ρυθμούς πιο αργούς από την αλματώδη αύξηση των νέων φωτοβολταϊκών. Χωρίς κεντρική ή τοπική αποθήκευση, η ενέργεια δεν μπορεί να «κρατηθεί» για το βράδυ (όταν η ζήτηση και οι τιμές ανεβαίνουν), με αποτέλεσμα να επιτείνονται οι περικοπές την ημέρα.
4. Το «Κλείδωμα» των Σταθερών Τιμών (Feed-in Tariff)
Ακόμη και οι παραγωγοί που έχουν «κλειδωμένες» σταθερές τιμές με τον ΔΑΠΕΕΠ (λειτουργική ενίσχυση) επηρεάζονται, καθώς οι συχνές περικοπές μειώνουν τις συνολικές κιλοβατώρες (kWh) που καταφέρνουν να πουλήσουν μέσα στο έτος. Λιγότερες κιλοβατώρες στο δίκτυο σημαίνει αυτόματα λιγότερα χρήματα στο ταμείο, δυσκολεύοντας την αποπληρωμή των τραπεζικών δανείων που λήφθηκαν για την κατασκευή τους.
Τι μέλλει γενέσθαι;
Οι φορείς των παραγωγών (όπως ο ΠΟΣΠΗΕΦ και ο ΣΥΦΩΕΛ) βρίσκονται σε διαβουλεύσεις με το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, ζητώντας μέτρα όπως:
Την επιδότηση για προσθήκη μπαταριών στα υφιστάμενα πάρκα.
Θεσμικούς μηχανισμούς αντιστάθμισης ή αποζημίωσης για τις περικοπές.
Παράταση των συμβάσεων στήριξης για να καλυφθεί η χαμένη κερδοφορία.
Η συγκέντρωση των φωτοβολταϊκών πάρκων σε μεγάλους ομίλους (consolidation) είναι μια πραγματικότητα που εξελίσσεται με γρήγορους ρυθμούς στην ελληνική αγορά.
Η πίεση που περιγράψαμε παραπάνω (περικοπές, μηδενικές τιμές, ανάγκη για προσθήκη μπαταριών) λειτουργεί ως «μοχλός πίεσης» για τους μικρούς και μεσαίους επενδυτές των 500 kW, οι οποίοι συχνά προτιμούν να πουλήσουν παρά να ρισκάρουν «κόκκινα δάνεια».
Γιατί οι μεγάλοι όμιλοι αγοράζουν μανιωδώς μικρά πάρκα;
Οι μεγάλοι ενεργειακοί παίκτες (εγχώριοι και ξένα funds) έχουν 3 βασικά πλεονεκτήματα που δεν έχουν οι μικροί παραγωγοί:
Οικονομίες Κλίμακας στην Αποθήκευση: Ένας μεγάλος όμιλος μπορεί να αγοράσει πακέτα 20 ή 50 πάρκων των 500 kW στην ίδια περιοχή και να εγκαταστήσει μια κεντρική, μεγάλη μπαταρία (ή να διαχειριστεί τις περικοπές μέσω κεντρικού συστήματος), μειώνοντας δραστικά το κόστος ανά μεγαβάτ.
Πρόσβαση σε Φθηνό Χρήμα: Οι μεγάλοι όμιλοι δανείζονται με πολύ χαμηλότερα επιτόκια από τις τράπεζες σε σχέση με έναν ιδιώτη, οπότε ένα πάρκο που για τον μικρό είναι οριακά κερδοφόρο, για τον μεγάλο παραμένει μια χαρά επένδυση.
Καθετοποίηση (Trading): Οι μεγάλοι όμιλοι δεν εξαρτώνται μόνο από την ταρίφα του ΔΑΠΕΕΠ. Μπορούν να εντάξουν τα πάρκα αυτά σε δικά τους χαρτοφυλάκια, να κάνουν διμερή συμβόλαια (PPAs) ή να διαθέσουν την ενέργεια απευθείας στους δικούς τους πελάτες λιανικής.
Πόσα πάρκα άλλαξαν χέρια το τελευταίο δωδεκάμηνο;
Αν και ο ακριβής αριθμός των μεμονωμένων μικρών πάρκων των 500 kW που μεταβιβάστηκαν δεν δημοσιεύεται μεμονωμένα (καθώς πολλές μεταβιβάσεις γίνονται αθόρυβα μέσω πώλησης των εταιρειών SPVs που τα κατέχουν), το τελευταίο 12μηνο καταγράφεται ιστορικό ρεκόρ εξαγορών.
Με βάση τα στοιχεία της αγοράς και τις επίσημες ανακοινώσεις:
Σε επίπεδο Ισχύος: Το τελευταίο 12μηνο έχουν αλλάξει χέρια (ή έχουν κλειδώσει σε συμφωνίες εξαγοράς) έργα ΑΠΕ συνολικής ισχύος που ξεπερνούν τα 1,5 με 2 GW (Γιγαβάτ) στην Ελλάδα.
Σε επίπεδο Πάρκων: Αυτό μεταφράζεται σε εκατοντάδες μεμονωμένα πάρκα (εκτιμάται ότι ο αριθμός μεμονωμένων έργων μεσαίας κλίμακας που άλλαξαν ιδιοκτησιακό καθεστώς είναι τετραψηφιος).
Χαρακτηριστικό Παράδειγμα: Στις αρχές του 2026, ο διεθνής κολοσσός ContourGlobal μπήκε δυναμικά στην ελληνική αγορά εξαγοράζοντας με τη μία ένα «πακέτο» από 26 φωτοβολταϊκά πάρκα (συνολικής ισχύος 37 MWp), συνδυάζοντάς τα με άδειες για τεράστιες μπαταρίες αποθήκευσης 500 MW. Αντίστοιχες κινήσεις «σκούπας» (εξαγοράς δεκάδων μικρών πάρκων μαζί) πραγματοποιούν και οι μεγάλοι ελληνικοί ενεργειακοί όμιλοι.
Η αγορά πλέον χωρίζεται στα δύο: Από τη μία πλευρά, οι μικροί επενδυτές συσπειρώνονται δικαστικά (μέσω ενώσεων όπως ο νεοσύστατος ΣΥΦΩΕΛ) προσπαθώντας να διασώσουν τη βιωσιμότητά τους, και από την άλλη, οι μεγάλοι παίκτες περιμένουν με το «μπλοκ των επιταγών» για να συγκεντρώσουν την πίτα της πράσινης ενέργειας
